Mütercim ve Tercümanlık Bölümü

1. Tarihsel Gelişim

Üniversitemizde çeviri ile ilgili lisans eğitimine ilk olarak 1996-1997 eğitim öğretim yılında Fen-Edebiyat Fakültesi bünyesinde Almanca Çeviri Bölümü adı altında başlanmıştır. 1997-1998 eğitim öğretim yılıyla birlikte Fransızca Çeviri bölümünün kurulması ile genişleyen çeviri eğitim öğretimi yapılanması, iki yıl boyunca Fransızca ve Almanca Çeviri Bölümleri olarak eğitim öğretim etkinliklerini müstakil ve ayrı yürütmüş; 2000-2001 yılından itibaren tek çatı altında Çeviri Bölümü içinde birleştirilmiştir. 2022 yılı sonunda YÖK kararı doğrultusunda İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi'nin oluşumu bağlamında bölümün adı da değişerek üç hazırlık sınıfı ve iki lisans programlı Mütercim ve Tercümanlık Bölümü yapısına kavuşmuştur.

2. Öğretim Yapısı

Çeviri Bölümü’nde sekiz yarıyıllık (dört yıl) lisans programına 1(+1) ilaveten 1 yıl Hazırlık sınıfı öğretimi sunulmaktadır. Hazırlık sınıfı öğretiminin bir yılında öğrencilere temel yabancı dil bilgisi ve becerisi kazandırılmakta, yeterlik sınavından başarılı olan öğrenciler dört yıllık lisans eğitimine başlayabilmektedir. Hazırlık sınıfı zorunlu olmakla birlikte, her yıl akademik takvimde belirtilen tarihlerde yapılan muafiyet sınavından başarılı olan öğrenciler doğrudan Lisans eğitimine de geçebilmektedir.

Lisans eğitiminin ilk iki yılında öğrencilere hem yabancı dil edincini geliştirici, hem alan bilgisi, hem çevirmenlik yetilerinin diğer belirleyenleri (anadil bilinci, metin üretme becerileri ve dil duyarlılığı, dünya ve kültür bilgisi vb.) zorunlu dersler üzerinden sunulurken, Bologna Süreci'ne uygun olarak 3. ve 4. öğretim yıllarında öğretim ağırlıklı olarak uzmanlık becerisi ve bilgisi kazandırmaya matuf seçmeli dersler çerçevesinde yürütülmektedir. Bu bakımdan Çeviri Bölümü’nün temel hedefi, öğrencilerin çevirmenlik mesleği açısından gerekli olan yeterlilikleri kazanmaları yönünde çok yönlü bir eğitim sunmaktır.

Eğitim-öğretim programında bu amaca yönelik olarak temel dil becerilerini geliştirici derslerin yanı sıra çeviri yöntem ve stratejileri, terminoloji ve uzmanlık alan bilgisi gibi çeviri becerilerini geliştirmeyi hedefe alan teorik ve uygulamalı derslere yer verilmektedir. Dil, kültür, düşünce ve yazın tarihini ele alan derslerle birlikte yerelleştirme ve çeviri teknolojileri gibi çeviride güncel konuları kapsayan dersler de seçmeli dersler bünyesinde yoğunluklu olarak yer almaktadır.

3.. Meslek Profilleri

Programda sunulan öğretim içerikleri ve planları genel olarak öğrencilerin çok-kültürlü bir dünyada iletişimsel gerekirleri algılama, anlama, geliştirme ve karşılama bakımdan doyurucu bir yetkinliğe ulaşmalarını hedeflemektedir. Ders ortamlarında geliştirilen farklı yaklaşımlar çeviri mefhumunun bütüncül bakış açısını her zaman gözeten bir anlayışla ele alınır. Çeviri Bölümü mezunları öncelikle, kamu kurum ve kuruluşlarında ya da özel sektörde yazılı ve sözlü çevirmenlik yapmaya hak kazanırlar. Mütercim ve tercüman ünvanı alan mezunlarımız çeviri bürolarında, yabancı ülke temsilciliklerinde, bakanlıklarda, uluslararası (ticaret, ekonomi, iş dünyası, kültür sanat, yayıncılık vb. içerikli) kuruluşlarda, yayınevlerinde, ihracat ve ithalat şirketlerinde, spor kulüplerinde, sağlık kuruluşlarında ve turizm sektöründe çevirmen olarak çalışabilmektedir. Mezunlar arasından zengin ve dinamik bir disiplin olarak Çeviribilim alanında etkin çalışmalar yürütebilecek akademisyen adayları da çıkabilmektedir. Bunun dışında pedagojik formasyon sertifikası alan öğrencilerimiz öğretim kurumlarında yabancı dil öğretmeni olabilmektedir.

4. Öğretim Kadrosu ve Ortamı

Mütercim ve Tercümanlık Bölümü güncel durumda iki Anabilim Dalında 2 Profesör, 2 Doçent, 3 Dr. Öğretim Üyesi, 2. Dr. Öğr. Gör., 1 Dr. Ar. Gör. ve Hazırlık Sınıflarında görevli 3 Öğr. Görevlisi akademik ve öğretim-eğitim faaliyetlerini sürdürmektedir. Öğretim kadrosunun güncel koşullara daha da uygun ve doyurucu hale gelmesi yönünde dışarıdan eleman temini açısından yoğun bir çaba ve girişimler devam ederken, akademik kadro içinden de yükseltmeler gerçekleşmektedir. Bölümümüze eğitim-öğretim faaliyetlerini verimli şekilde sürdürmesi için İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi A2 binasında 4 derslik, 1 seminer odası, bir kütüphane ve bir sözlü çeviri laboratuvarı tahsis edilmiştir.

5. Bölümün Misyonu ve Kültürü

Çeviri Bölümünün başlıca misyonu, çok dilli ve çok kültürlü iletişim ortamlarında, yazılı ve sözlü çeviriye gereksinim duyulan her alanda görev alabilecek yetkin çevirmenler yetiştirmektir. Bu doğrultuda bölüm içi genel öğrenim ortamı, derslerin sunduğu öğrenimin yanı sıra öğrencilerimizin kültürel, zihinsel ve bilişsel çevrelerine (en geniş anlamda çok boyutlu dünyaya) karşı duyarlı bireyler olmaları yönünde şekilllendirilmiştir. Bölüm içi etkinlikler olsun, sosyal faaliyetler olsun, akademik işlemler olsun, öğrencilerin doğrudan katılımı, karşılıklı istişare kültürü ve ortak akıl yürütme ilkesi mümkün mertebe korunmaktadır. Başlıca bu temel değerler çerçevesinde, öğrencilerimizin özümsemesine önem verdiğimiz sorumluluk bilincinin yerleşmesidir.

Bu değer ve hedefleri belirlemiş olmakla birlikte, program tasarımını da bu doğrultuda sürekli güncelleyerek eğitim öğretim faaliyetleri sürdürülmektedir. Çeviri Bölümü’nde sunulan eğitim ve öğretim programı, küreselleşen dünyada kültürlerarası ve uluslararası iletişim süreçlerine yön veren çevirmenlik mesleğinin yeterliliklerini karşılayabilecek ölçüde çok yönlü bir eğitim sunma misyonuna uygun olarak somutlaşmaktadır. Hem Almanca hem de Fransızca Mütercim ve Tercümanlık programlarında ikinci yabancı dil olarak İngilizce dersleri sekiz yarıyıllık programın her döneminde zorunlu ders olarak yürütülmektedir. Böylece öğrencilerin iki yabancı dilde de çeviri becerisi kazanarak ülkenin ve bölgenin turizm, uluslararası ticaret, hukuk, medya vb. alanlarda nitelikli çevirmen talebini karşılayacak yetkinlikte eğitim almaları hedeflenmektedir.

Dijital dünyanın güncel gelişmelerle birlikte yaygınlık kazanması, kuşkusuz çevirmen mesleğine ve çeviri dünyasına radikal yenilikleri tasarlamayı da beraberinde bir yükümlülük olarak getirmiştir. Bu anlamda bölümün bu yeni zorlu sınamaları karşılayacak, gelecek dünyasında çevirmen profillerinin ve meslek standartlarının parametrelerini de içeren bir tasarım ve tartışma kaçınılmaz görünmektedir. Bu haliyle bölümün tüm paydaşları önümüzdeki yıllarda yoğun ve dinamik bir yenilenmeye hazırdır.